Tanol Türkoğlu'nun Cumhuriyet Gazetesi Bilim Teknoloji Eki 03 02 2012 tarihli Ooof Off Line köşe yazısıdır.
Sosyal medya Müşteri Devri’nin başlamasını, gelişmesini sağlayan olgu olarak yerini alıyor. Artık bireylere ulaşmanın en yaygın yolu sosyal medya siteleri olacak. Üç evreden geçen ticari ilişkiler, bu dördüncü evre sayesinde radikal değişiklikler yapmak zorunda kalacak. Evet; yine !
Internet teknolojileri ve özellikle de sosyal medya imkanları sağolsun, artık fiziksel alışveriş yapan müşteri bulmak giderek daha da zorlaşacak. Bireyler, bilgisayar başından kalkmadan ya da akıllı cep telefonları sayesinde diledikleri anda ve diledikleri yerden sanal olarak alışveriş yapabilmekte.
Mobil imkanlar sayesinde e-ticaret rakamları giderek daha büyük hacimlere ulaşıyor. Global e-ticaret rakamlarının 2012’de 13 milyar doları aşması bekleniyor.
20. yüzyılın başından itibaren global anlamda ticari faaliyetlerin dört evrede ele alınabileceğini öne süren iddialar var. Bu devirler ve etkiledikleri zaman periyodu şu şekilde ifade edilmektedir :
- Üretim Devri : 1900 – 1960
- Dağıtım Devri : 1960 – 1990
- Bilgi Devri : 1990 – 2010
- Müşteri Devri : 2010 – ?
Üretim Devri’nde anahtar üretim hattı olgusunun yaygınlaşması, toplu üretimimkanlarının gelişmesidir. Ekonomiye bu olgu yön verir. Bu devrin öne çıkan markaları Ford, General Electric.
İkinci devir, malların global olarak nakliye edilmesinin kolaylaştırılmasıyla yaşanmıştır. Böylece seri üretim bir yanda devam ederken, ilk devirde bu üretimin sonuçlarından istifade edemeyen bölgeler ve insanlar da Dağıtım Devrisayesinde bu mallara erişebilir, onları tüketebilir hale geldiler. Global anlamda bu devrin öne çıkan markaları WalMart, Toyota, UPS.
Bilgisayarların ortaya çıkması ve tedarik zincirinin iletişim ağları üzerinden birbirine bağlanması sayesinde bir Bilgi Devri’nden, bilgi çağından bahsetmek mümkün hale gelmiştir. Böylece dijital ortamdan bilgiyi toplayan, bunları değerlendiren ve sonuçlar üretenler, ticari süreçte kendilerine bir rekabet avantajı yaratır hale geldiler. Amazon, Dell, Google öne çıkan markalar.
Bilgi çağı ve bununla paralel değerlendirilebilecek olan bilgi toplumu olguları farklı coğrafyalarda farklı hızlarda idrak edilirken, artık ticari faaliyetler açısından dördüncü bir evreden söz edilmeye başlandı. Bu da Müşteri Devri’dir.
Bilgi Devri imkanları sayesinde bilgiyi değerlendirme sürecine ortak olan bireyler, kendi başlarına kendilerine yarayacak bilgiler üretmeye başladılar. Ve artık yeniden üretilen bu bilgi sayesinde birey klasik tabirle çok daha “bilinçli tüketici” olma yolunda ilerliyor. Tüketicinin bilinçlenmesi sadece tüketiciyle ilgili bir olgu değil. Ticari hat üzerindeki tüm partilerin kendi iş süreçlerini de buna göre yeniden gözden geçirmesi gerekecektir.
Bireyi güçlendiren bu sürecin dominosu ise sosyal medyadır. Birey sosyal medya sitelerinde, güvendiği kişilerin önerileri, deneyimleri sayesinde tanıştığı markalara olan güvenlerini oluşturmakta, onlarla ticari ilişkiye girebilmektedir. Sanal sosyal ilişkilere dayanan ticari işlemlerin oranı, giderek ana-akım medyadaki reklam ve bilgilerin etkisini geride bırakmaktadır.
Bireyler sosyal medya sayesinde ilişki içinde oldukları firmalarla da direkt ve aktif bir iletişim içine girebilmekte, gerek şikayet gerekse de memnuniyetlerinibirinci elden ve doğrudan firma yetkililerine ulaştırabilmektedir.
Eskilerin “Müşteri velinimettir” sözü belki de şu şekilde değişecektir: “Ben velinimetim!”
Dijital Kültür” Kitapçılarda ! http://tinyurl.com/66d52mh
Cumhuriyet Bilim Teknoloji (1298) – Ooof Off Line Köşesi – 03 02 2012